Kon Gutom si Dodong ug Inday

Unsay bili ning kinabuhi?
Kinsay halaran?

Unsay palad sa Nasod,
Kon walay paningkamot?

Dili igo ang kahibalo,
Kawang ang kaamgohan.

Way bili ang pulong,
Bisan ang pangalan.

Kon gutom gihapon
ang tiyan ni Dodong ug Inday.


Akoy
12.03.2005

KABALAKA KUN KAGUTOM

Unsa man kini?
Unsa kining gibati ko?
Ning dughan nga huot?
Ug nahunahunaan ko ang tawag:

pag-alagad kun pakigbisog

Nihuot lang akong dughan
Subo ba o kaguol?
Naghilom akong espiritu
Daw sa makadyot, gibiyaan ako.

Giyera ba kun Gugma?
Pilion ko ang paghigugma.
Kun Pagguba ug pagbalintong
Pilion ko ang paga-ayo ug pagbag-o.

Wa gihapon nako natino
Kon nganong huot ang akong dughan
Laglom akong gininhawaan
Luya ang kalawasan, daw sa kalag gibiyaan.

Ang tawag bay hinungdan,
nagpaabot sa akong tubag?
Ang tahas ba sa pag-alagad
Sa bag-ong kahimtang ug natad?

Kon maladlad ang tanan
Mao ba ang buot kong sangputanan?
Kon unsa man, sa hilom ko na lang
Pamalandongan.

Lalom gihapon akong panghupaw,
Morag sa kakulang sa tulog ug pahulay.
Apan mas dakong hinungdan
Nga sa makadyot nawad-an og dalan.

O, kasingkasing ko nganong itago,
Ang kahadlok ba, nagapaluyo?
Ang pangandoy ba ug kabalaka
Maoy gabugno sa sulod.

Kon unsa man, ako na lang bang pasagdan
Kay bisan gisulat ug giladlad wa gihapon mitumaw.
Ako na lang ba kahang ikaon
Kay basig bunga lang ni sa kagutom.

Minghoy gyod ug subo,
May kabalaka kun pagduhaduha
Gigutom sa gugma kun katakos
Alang sa pag-alagad ug pakigbisog.

Akoy
2005.10.27

Ang Akong Yuta Dili Baligya

Sa Yuta ko nahimugso, subangan
Sa bulawanong bidlisiw sa adlaw
Yutang Tabunon, yutang pinangga.
Sa banika gapuyo, gadagandagan
sa pagkabata, gaduladula kasangga
Ang mga kahigalaan sa kabatan-on.

Malinawon ang akong ginikanan
Sa Yuta nga puloy-anan, bulahan
Sa init sa adlaw, sa hangin ug ulan.
Milipang ang kabulakan sa palibot
Samtang, milabong ang panaghigalaay
Misanag ang pahiyom.

Matahom ang Yutang Tabunon
Bisa’g giparot sa langyaw’ng madaogdaogon
Kas-a, giotrohan pa.
Gidagmalan ang iyang kaayo ug kaputli
Ang katim-os sa pagtoo dili mabugti
Tunhay ang iyang katahom.

Ang Yutang Tabunon akoa’ng langit
Dapitan sa akong kalipay ug kasakit
Lunhaw’ng tanaman sa akong damgo.
Sa tinuod, ako ug ikaw anak sa Yuta
Gipakatawo gikan sa iyang sabakan
Gibuhi sa abot gikan sa iyang basakan.

Unod sa unod si Inday sa iyang inahan
Dugo sa dugo si Dodong sa iyang amahan
Sa Yutang Tabunon kabanay kitang tanan.
Diin ang tiil mitunob, ang payag mobarog
Diin gitanom ang mga gulay ug kahumayan
Sa yutang kagikan, ako mogamot ug moturok.

Ang Yuta mao ang ulianan sa latagaw kong kalag
Sa pagpanaw, magpabilin sa iyang handomanan,
Mosandurot sa yuta, kakahoyan, tanaman, kahigalaan
Sa tanang gugma, mohalog sa kadagatan ug kabukiran
Langitnong bahandi nga kabusgan sa panginahanglan
Katagbawan sa kahidlaw sa kahiladman.

Kon wa nay Yuta, diin mamalandong sa kahapunon?
Kasakaan ba sa kilomkilom ang payag nga natumpag?
Kapahulayan pa ba ang lantay’ng kawayan?
Asa padulong ang kagahapon, karon kun ugma?
Unsay sangpotan sa nasod…sa katawhan?
Unsay dangatan sa pagdapig…sa kaliwat?

Sa kataposan, ingnan ko ikaw, pamatia
Intawon, ang Yuta dili baligya
Angay pa ba kining ibudyong pinangga?
Sangko sa langit ang iyang kahamili
Dili pangpatigayon, dili ikapalit og sapi
Ang Yuta dili ikatahan, dili ikailis sa dolyares.

Ang Yutang Tabunon
Dili ibaligya, dili gayod igsoon
Kay dili baligya
Akong inahan ug amahan
Dili gayod sa
Tibuok kong kinabuhi!

Akoy
2005.10.21.

Bisaya nga Manok

I
Mga Biniyaan
Latagaw sa kadalanan
Usay kakha usay tuka
Sa bisang unsa, mokaon lang

Niwang ug idlas
Hapit maihalas
Kay bisan sa damgo
Gigukod og mangtas.

Bisan ang pugaran
Gikamang sa bitin
Gilamoy ang mongaan,
Mga piso nagkaguliyang.

Ang gilumloman nga itlog
Gidila-dilaan, ngil-ad ang dangatan
Kay bisan mapiso, tukbon man lang
ug kon makaipsot, dagiton sa agila.

II
May tingog sa kamingawan
Sa kaadlawon madunggan
Tugtogaok. ….ang adlaw misubang,
ang manok nga bisaya, sa Yuta mitugpa.

Mibirig-birig sa pinangga
Dalit ang binhi sa yuta
Tugob sa kahidlaw
Tingob nga hatag.

Ang pakigsalo sa gugma
Kinaham nga labing lamian
Undanon nga handomanan
Katagbawan sa kahiladman.

Adobo,pinirito kun gikalamonggayan
Tinibuok, sinugba, kun sinabwan
Kalami gyod balik-balikan
Ang talagsaon...ang Bisaya nga Manok.

Akoy
2005.10.19

Pasalig

Ang adlaw mosubang
pag-abot sa takna
Ang manok motuktuga-ok
mopukaw sa kahinanok.

Ang bidlisiw sa adlaw
mopahiyom sa kabuntagon
Ang yamog sa bulak
mobiya daw luha

Uban sa pag sidlak sa adlaw
mahanaw ang kamingaw
Motuhop ang kainit
sa dughan may pasalig.


Akoy
2005.10.14

Dios Mag-igo

Human kaon, tulog.
Unta, gaduka na,
gabuka ang mata...

Kon ang balak di mahuman,
di ka pul'an?Kon di mahuman,
di mahingpit ang kahulogan.

Ang sinugdan...
Ang katapusan...
Unsay kahulogan.
.
.
.
.
.
YUTA ?

Hulog sa Yuta
Ang liso nahulog moturok sa Yutang Tabunok


Ang Dios sa langit nagpakatawo
Nahimugso sa pasongan, taliwala sa kahayopan
Ug katawhan....nasaksihan ang iyang mga pulong ug binuhatan.
Ang saksi, mga disipulo nag'ingon,nagsulat,nagsangyaw hangtod karon.
"Ang Dios uban kanato". Uban sa kasaysayan.

Sa sinugdan, naa ang "pulong", ang "pulong" buhi,
ug ang pulong nahimong Tawo, taliwala sa katawhan
nagsangyaw'g paglaom,gugma'g pagtoo....labaw sa tanan
ang Gugma.

Ang gamayng tawo giduka, matulog na.
Gigutom,nikaon na.
Kapoy,mopahulay na.
Gabii na....
Ang tubag....wa pa...
Apan matulog na...
Gugma hain ka?
Apan gabii na...
ang garay human na ba?wala pa?
duhaduha pa...
way mahimo?
"Dios na lay mag-igo."
Sa kulang, Dios na lay mopuno.
Iya ang puno.

Akoy
2005.7.26

Damgo sa Bukag

Buslot ang utok
morag bukag
manglusot ang piso
di matago, di mahipos.

Ihipos...
kay tukbon sa sigbin
lamoyon sa bitin
itak'om, lamunon.

Hilison...
sa hilom
ang unod nga tinuod,
ang di mao igawas sa lubot.

Hinaut...
ang utok dili bukag
sudlan,hiposan,hilisanan
nga way buslot.


Akoy
2005.7.22